Latarnik test obejmuje 20 pytań o biografię Skawińskiego, miejsce akcji, obowiązki latarnika, „Pana Tadeusza” oraz finał noweli. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymasz 1 punkt, więc maksymalny wynik wynosi 20 punktów. Klucz odpowiedzi pozwala sprawdzić rozwiązania w tekście Henryka Sienkiewicza dostępnym w Wolnych Lekturach.
Latarnik test — zakres i zasady
Test został podzielony na 5 części odpowiadających kolejnym etapom losów Skawińskiego. Pytania sprawdzają zarówno szczegóły fabuły, jak i informacje potrzebne do charakterystyki bohatera. Odpowiedzi można weryfikować w wersji HTML „Latarnika”, korzystając z numerów akapitów, albo w 9-stronicowym pliku PDF Wolnych Lektur.
Każde pytanie jest warte 1 punkt. Wynik 16 punktów oznacza 80% poprawnych odpowiedzi. Czytelnicy rozwiązujący także testy z lektur szkoła podstawowa mogą potraktować ten zestaw jako ćwiczenie z pracy z tekstem źródłowym.
| Etap losów Skawińskiego | Liczba pytań | Punkty | Lokalizacja w tekście źródłowym |
|---|---|---|---|
| Biografia i tułaczka | 5 | 5 | HTML: akapity 4–23; PDF: s. 3–4 |
| Miejsce akcji i obowiązki latarnika | 4 | 4 | HTML: akapity 1–2; PDF: s. 2–3 |
| Życie na wyspie | 3 | 3 | HTML: akapity 29–37; PDF: s. 5–6 |
| „Pan Tadeusz” i przebudzenie pamięci | 4 | 4 | HTML: akapity 39–44; PDF: s. 6–8 |
| Finał i utrata posady | 4 | 4 | HTML: akapity 45–47; PDF: s. 8 |
| Razem | 20 | 20 | 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź |
Numery stron odnoszą się do 9-stronicowego pliku PDF Wolnych Lektur, a numery akapitów — do wersji HTML.
Biografia Skawińskiego
Skawiński jest bohaterem o wyjątkowo burzliwej przeszłości. Był Polakiem i przez wiele lat uczestniczył w walkach oraz podejmował różne prace. Fragmenty dotyczące jego biografii znajdują się w akapitach 4–23 tekstu „Latarnika”.
1. Jakiego pochodzenia był Skawiński?
A. Francuskiego
B. Polskiego
C. Hiszpańskiego
2. W którym polskim wydarzeniu zbrojnym brał udział?
A. W powstaniu listopadowym
B. W powstaniu styczniowym
C. W wojnie krymskiej
3. Po której stronie walczył podczas wojny secesyjnej?
A. Po stronie południa
B. Po stronie północy
C. Nie brał udziału w tej wojnie
4. Ile lat miał Skawiński lub około ilu lat, gdy obejmował posadę latarnika?
A. Około 40 lat
B. Około 55 lat
C. Około 70 lat lub więcej
5. Na jakim statku służył przez 3 lata?
A. Na wielorybniku
B. Na okręcie wojennym
C. Na statku handlowym
W biografii bohatera pojawiają się także wojna karlistowska i walki na Węgrzech. Te doświadczenia wyjaśniają, dlaczego Skawiński jest przedstawiony jako człowiek naznaczony wieloletnią tułaczką, a nie jako postać prowadząca spokojne, ustabilizowane życie.
Miejsce akcji i praca latarnika
Latarnia znajdowała się w Aspinwall, niedaleko Panamy, na skalistej wysepce w Zatoce Moskitów. Posada wymagała stałej obecności na miejscu, dbałości o urządzenia i systematycznego wykonywania obowiązków niezależnie od pory dnia.
6. Gdzie znajdowała się latarnia?
A. W Aspinwall, niedaleko Panamy
B. W Nowym Jorku
C. Na Węgrzech
7. Ile czasu przeznaczono na znalezienie nowego latarnika?
A. 6 godzin
B. 12 godzin
C. 24 godziny
8. Co latarnik robił wieczorem?
A. Zapalał światło
B. Wywieszał flagi
C. Wypływał na morze
9. Ile schodów musiał pokonać, aby dotrzeć do ognisk na szczycie wieży?
A. Przeszło 100
B. Przeszło 200
C. Przeszło 400
Latarnik mieszkał w latarni, utrzymywał ją w porządku, w dzień wywieszał różnokolorowe flagi według wskazań barometru, a wieczorem zapalał światło. Droga do ognisk prowadziła przez przeszło 400 krętych i wysokich schodów, które czasem trzeba było pokonywać kilka razy dziennie.
Test dotyczy analizy tekstu literackiego i nie wymaga wykonywania żadnych czynności regulowanych ani stwarzających zagrożenie; opis obowiązków latarnika należy traktować wyłącznie jako informację wynikającą z noweli.
Życie na wyspie
Życie Skawińskiego na wyspie miało odmienny rytm niż jego wcześniejsza tułaczka. Otrzymał miejsce, w którym mógł mieszkać i pracować. Ta część testu dotyczy życia Skawińskiego na wyspie i jego wspomnień. Ta część testu obejmuje 3 pytania odnoszące się do akapitów 29–37.
10. Gdzie mieszkał latarnik?
A. W latarni
B. W porcie w Nowym Jorku
C. W gospodzie w Aspinwall
11. Jak często latarnik mógł pokonywać schody prowadzące do ognisk?
A. Tylko raz w tygodniu
B. Czasem kilka razy dziennie
C. Wyłącznie w nocy
12. Czego używał do odczytywania wskazań potrzebnych przy wywieszaniu flag?
A. Barometru
B. Kompasu
C. Zegara
Odpowiedzi pokazują, że posada nie oznaczała bezczynności. Skawiński miał konkretne zadania związane z porządkiem, sygnałami i światłem.
„Pan Tadeusz” w noweli
Przełomem w życiu bohatera stała się przesyłka z polskimi książkami. Przysłało ją polskie Towarzystwo w Nowym Jorku, któremu Skawiński wcześniej przekazał połowę miesięcznej pensji. Wśród książek znajdował się „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza.
13. Kto przysłał Skawińskiemu polskie książki?
A. Polskie Towarzystwo w Nowym Jorku
B. Załoga statku
C. Mieszkańcy Aspinwall
14. Co wcześniej przekazał Towarzystwu Skawiński?
A. Połowę miesięcznej pensji
B. Całą roczną pensję
C. Książki z własnej biblioteki
15. Kto napisał „Pana Tadeusza”?
A. Henryk Sienkiewicz
B. Adam Mickiewicz
C. Juliusz Słowacki
16. Co wywołała lektura „Pana Tadeusza” u Skawińskiego?
A. Przebudzenie wspomnień ojczyzny
B. Decyzję o pozostaniu w latarni na zawsze
C. Zainteresowanie wojną secesyjną
Lektura uruchomiła pamięć o Polsce i sprawiła, że Skawiński całkowicie pogrążył się w czytaniu. Dla bohatera książka nie była zwykłą rozrywką. Stała się więzią z ojczyzną, od której był oddalony przez wieloletnią tułaczkę. Podobny sposób sprawdzania znajomości lektur wykorzystuje także Kamienie na szaniec test.
Finał i klucz odpowiedzi
Finał noweli łączy emocjonalne działanie lektury z konkretnymi konsekwencjami służbowymi. Te 4 pytania dotyczą akapitów 45–47 oraz 8. strony PDF.
17. Dlaczego Skawiński nie zapalił jednej nocy latarni?
A. Zasnął po pracy
B. Pogrążył się w lekturze „Pana Tadeusza”
C. Opuścił wyspę przed zmrokiem
18. Co stało się ze statkiem wskutek niezapalenia światła?
A. Statek rozbił się na mieliźnie
B. Statek zawrócił do portu
C. Statek dopłynął do Nowego Jorku
19. Jaka była konsekwencja zaniedbania obowiązku?
A. Skawiński dostał awans
B. Skawiński został zwolniony
C. Skawiński otrzymał dodatkową pensję
20. Dokąd odpłynął po utracie pracy?
A. Do Nowego Jorku
B. Na Węgry
C. Do Panamy
Klucz odpowiedzi do testu z Latarnika: 1. B, 2. A, 3. B, 4. C, 5. A, 6. A, 7. B, 8. A, 9. C, 10. A, 11. B, 12. A, 13. A, 14. A, 15. B, 16. A, 17. B, 18. A, 19. B, 20. A.
Skawiński nie zapalił nocą latarni, ponieważ czytał „Pana Tadeusza” i przeżywał wspomnienia ojczyzny. W rezultacie statek San-Geromo rozbił się na mieliźnie, a bohater stracił posadę. Po zwolnieniu odpłynął statkiem z Aspinwall do Nowego Jorku i ponownie rozpoczął tułaczkę, zabierając ze sobą książkę.
Utwór po raz pierwszy ukazał się w 1881 roku. Jeżeli szukasz kolejnego zestawu, Opowieść wigilijna test pozwala przećwiczyć podobny typ pytań z lektury.
Najczęstsze pytania
Dlaczego Skawiński stracił posadę?
Nie zapalił nocą latarni, ponieważ czytał „Pana Tadeusza” i przeżywał wspomnienia ojczyzny. W rezultacie statek San-Geromo rozbił się na mieliźnie, a Skawiński został zwolniony. Odpowiedź znajduje się w PDF na s. 8 i w akapicie 46.
Czy test obejmuje biografię bohatera?
Tak. Jedna z części obejmuje jego polskie pochodzenie, udział w walkach, służbę na wielorybniku, liczne zawody i wieloletnią tułaczkę. Podstawą są akapity 4–23 tekstu Wolnych Lektur.
Jak policzyć wynik testu?
Za każdą poprawną odpowiedź przyznaj 1 punkt. Wynik maksymalny to 20 punktów, a 16 punktów oznacza 80% poprawnych odpowiedzi.
Źródła
- Henryk Sienkiewicz, „Latarnik” — Wolne Lektury, 1976 — podstawa wydania, ISBN 978-83-288-1859-0
- Henryk Sienkiewicz, „Latarnik” — Wolne Lektury, 1976 — podstawa wydania, 9 stron
- Opis utworu „Latarnik” — Wolne Lektury, 1881 — pierwsza publikacja, katalog lektur
