Matura ustna polski 2026 trwa łącznie 30 minut. Zdający losuje zestaw z 2 zadaniami, ma do 15 minut na przygotowanie, następnie przedstawia wypowiedzi monologowe przez najwyżej 10 minut i rozmawia z komisją przez około 5 minut. Za cały egzamin można otrzymać 30 punktów, a próg zdania wynosi 9 punktów, czyli 30%.
Jak wygląda matura ustna z polskiego 2026?
Egzamin ustny polski CKE składa się z kilku następujących po sobie etapów: losowania zestawu, przygotowania odpowiedzi, wypowiedzi monologowych oraz rozmowy z zespołem przedmiotowym. Cała procedura trwa 30 minut, przy czym sam czas przeznaczony na przedstawienie odpowiedzi i rozmowę wynosi łącznie około 15 minut.
Na początku zdający losuje zestaw egzaminacyjny zawierający 2 zadania. Oba tematy trzeba opracować w czasie przygotowania, a następnie omówić w części monologowej. Po niej komisja przechodzi do rozmowy, która może odnosić się do treści zadań, utworów i tekstów kultury przywołanych przez zdającego.
Aktualne informacje organizacyjne dotyczące egzaminów, w tym matura polski 2026 terminy, należy odczytywać razem z komunikatami CKE obowiązującymi dla danego roku. W 2026 roku Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała także osobny komunikat z listą jawnych zadań z języka polskiego.
| Etap egzaminu ustnego | Czas | Maksymalne punkty | Kryterium CKE |
|---|---|---|---|
| Losowanie zestawu | bez osobnego limitu | — | Zestaw zawiera 2 zadania. |
| Przygotowanie | do 15 minut | — | Przygotowanie wypowiedzi do obu zadań; dozwolony jest ramowy plan, konspekt lub notatki pomocnicze. |
| Wypowiedzi monologowe | do 10 minut | 16 punktów za aspekt merytoryczny oraz 4 punkty za kompozycję | Ocena realizacji tematu, wykorzystania tekstów i kontekstów, kompozycji oraz retoryki. |
| Rozmowa z komisją | około 5 minut | 6 punktów | Ocena merytorycznych odpowiedzi na łącznie 1–3 pytania, polecenia lub zagadnienia. |
| Środki językowe | w wypowiedziach i rozmowie | 4 punkty | Zakres i poprawność środków językowych. |
| Cały egzamin | 30 minut | 30 punktów | Zdanie od 9 punktów, czyli od 30% możliwego wyniku. |
Uwaga: Czasy i punktację podano według Informatora CKE. Łączny czas wypowiedzi monologowych i rozmowy wynosi 15 minut; wypowiedzi monologowe trwają do 10 minut, a rozmowa zajmuje pozostałą część.
Losowanie zestawu i przygotowanie
Losowanie obejmuje 1 zestaw egzaminacyjny, w którym znajdują się 2 zadania. Nie wybiera się osobno tematów do odpowiedzi: po wylosowaniu zestawu zdający przygotowuje się do obu poleceń. To właśnie ten etap decyduje o tym, jak zostanie rozłożona późniejsza wypowiedź.
Na przygotowanie przeznacza się nie więcej niż 15 minut. W tym czasie można sporządzić ramowy plan, konspekt albo notatki pomocnicze. Notatki mają pomóc uporządkować argumenty, przykłady, teksty i konteksty, ale wypowiedź podczas egzaminu powinna wynikać z opracowania obu tematów.
Przydatne będzie wcześniejsze uporządkowanie materiału obejmującego lektury matura polski 2026, ponieważ komisja może odwołać się do utworów oraz tekstów kultury przywołanych w odpowiedzi. CKE opublikowała na 2026 rok osobny komunikat dotyczący listy jawnych zadań, dlatego warto rozróżniać znajomość jawnych tematów od samego sposobu budowania wypowiedzi.
Najprostszy plan przygotowania powinien wskazywać tezę lub główną myśl, argumenty do obu zadań, przykłady z utworów oraz konteksty, które rzeczywiście wspierają odpowiedź. Warto również zaznaczyć kolejność tematów, aby w ciągu 10 minut wypowiedzi monologowych nie pominąć żadnego z nich.
Informacje o dostosowaniach egzaminu należy potwierdzić w szkole oraz w aktualnym komunikacie CKE; zakres i sposób dostosowania zależy od podstawy formalnej danego zdającego.
Wypowiedź monologowa
Po przygotowaniu zdający przedstawia wypowiedzi do 2 zadań. Na oba monologi przewidziano do 10 minut. Nie chodzi więc o rozwinięcie tylko jednego tematu, lecz o merytoryczne wykonanie całego zestawu w czasie określonym przez procedurę.
Za aspekt merytoryczny wypowiedzi monologowych można uzyskać 16 punktów, a za ich kompozycję 4 punkty. W ocenie znaczenie mają realizacja tematu, wykorzystanie tekstów i kontekstów, uporządkowanie wypowiedzi oraz jej retoryka. Sama długość odpowiedzi nie zastępuje argumentacji: wypowiedź musi odpowiadać na polecenie i wykorzystywać właściwe przykłady.
Kompozycja obejmuje sposób zorganizowania obu wypowiedzi. Ramowy plan sporządzony w ciągu 15 minut może pomóc zachować kolejność: sformułowanie stanowiska, argument, przykład, wyjaśnienie związku z tematem i wniosek. Taki układ ułatwia także komisji ocenę, czy zdający zrealizował polecenie.
W części monologowej warto wyraźnie oddzielić odpowiedź na pierwsze zadanie od odpowiedzi na drugie. CKE uwzględnia nie tylko zawartość merytoryczną, lecz także kompozycję, dlatego chaotyczne przechodzenie między tematami może utrudnić pokazanie pełnego zakresu przygotowania.
Osoby porównujące wymagania ustne z pisemnymi powinny pamiętać, że matura pisemna polski podstawowy ma inną strukturę arkusza. W egzaminie ustnym kluczowe są dwa wylosowane zadania, mówienie w ograniczonym czasie i późniejsza rozmowa z komisją.
Rozmowa z komisją
Rozmowa trwa około 5 minut i obejmuje łącznie od 1 do 3 pytań, poleceń lub zagadnień. Komisja może nawiązać do poleceń z wylosowanego zestawu, a także do utworów i tekstów kultury przywołanych przez zdającego podczas wypowiedzi monologowej.
Za aspekt merytoryczny odpowiedzi udzielanych w rozmowie można otrzymać maksymalnie 6 punktów. Odpowiedź powinna pozostawać związana z pytaniem i rozwijać wcześniej przedstawione stanowisko. Jeżeli zdający przywołał konkretny utwór albo kontekst, może on stać się punktem wyjścia do dalszego pytania.
Pytania komisji nie powinny dotyczyć wyłącznie faktograficznych szczegółów lektury. Oznacza to, że rozmowa nie jest osobnym sprawdzianem pamięci z nazwisk, dat czy kolejności wydarzeń, lecz odnosi się do zagadnień wynikających z odpowiedzi, poleceń oraz przywołanych tekstów kultury.
Łączny czas rozmowy jest krótki, dlatego odpowiedzi powinny być konkretne i związane z tematem. Nie ma potrzeby powtarzać całego monologu; ważniejsze jest doprecyzowanie argumentu, wyjaśnienie kontekstu albo obrona wcześniej sformułowanej tezy.
Jak CKE ocenia egzamin?
Cała punktacja wynosi 30 punktów i jest podzielona na 4 obszary. Za aspekt merytoryczny wypowiedzi monologowych można zdobyć 16 punktów, za ich kompozycję 4 punkty, za aspekt merytoryczny rozmowy 6 punktów, a za zakres i poprawność środków językowych 4 punkty.
Największą część wyniku stanowi merytoryka monologów: 16 z 30 punktów. Dlatego odpowiedź powinna przede wszystkim realizować oba zadania, wykorzystywać teksty i konteksty oraz przedstawiać logiczne uzasadnienie. Kompozycja to kolejne 4 punkty, więc sposób uporządkowania wypowiedzi również ma osobne znaczenie.
Rozmowa z komisją odpowiada za 6 punktów. Ostatnie 4 punkty dotyczą zakresu i poprawności środków językowych w wypowiedziach oraz rozmowie. CKE ocenia zatem nie tylko to, co zdający mówi, ale również językową stronę całego egzaminu.
Podział 16 + 4 + 6 + 4 daje maksymalnie 30 punktów. Taki układ pokazuje, że nie istnieje jedna osobna ocena za „wrażenie” wywarte na komisji: wynik powstaje z określonych kryteriów merytorycznych, kompozycyjnych i językowych.
Ile punktów trzeba zdobyć, żeby zdać?
Do zdania matury ustnej z języka polskiego w 2026 roku trzeba uzyskać co najmniej 9 punktów z 30. Jest to 30% możliwych do zdobycia punktów. Wynik niższy niż 9 punktów oznacza niespełnienie progu dla tego egzaminu.
Próg odnosi się do sumy punktów ze wszystkich ocenianych obszarów: monologów, ich kompozycji, rozmowy oraz środków językowych. Nie wystarczy więc analizować wyłącznie punktacji za wypowiedź monologową, ponieważ do wyniku końcowego wliczają się także 6 punktów za rozmowę i 4 punkty za język.
Informator CKE podaje jednocześnie maksimum 30 punktów i minimum 9 punktów wymagane do zaliczenia. Dzięki temu można łatwo sprawdzić podstawową zasadę oceniania: 9 punktów to 30% pełnego wyniku.
Więcej w tekście: wypracowanie maturalne polski.
Powiązany temat: plan wypracowania maturalnego.
Najczęstsze pytania
Ile trwa matura ustna z polskiego?
Standardowo 30 minut. W tym 15 minut trwa przygotowanie, do 10 minut wypowiedzi monologowe, a pozostały czas — około 5 minut — rozmowa z komisją.
Jak wygląda rozmowa z komisją?
Po wypowiedziach monologowych komisja zadaje łącznie od 1 do 3 pytań, poleceń lub zagadnień związanych z zadaniami, tekstami kultury albo utworami przywołanymi przez zdającego.
Ile punktów trzeba zdobyć, żeby zdać?
Trzeba uzyskać co najmniej 9 punktów z 30, czyli 30% możliwego wyniku.
Czy można robić notatki podczas przygotowania?
Tak. CKE wskazuje, że zdający może przygotować ramowy plan wypowiedzi, konspekt lub notatki pomocnicze.
Czy pytania komisji dotyczą wyłącznie lektur?
Nie. Mogą dotyczyć także zagadnień z poleceń, tekstu kultury lub materiału przywołanego w wypowiedzi. CKE zaznacza, że pytania nie powinny sprawdzać wyłącznie faktograficznych szczegółów lektury.
Źródła
- Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025 — Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2024/2025, PDF, s. 6, 12–17
- Komunikaty w sprawie listy jawnych zadań w części ustnej egzaminu maturalnego w 2026 r. — Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2026, Komunikat CKE, zadania jawne z języka polskiego
- Egzamin maturalny w Formule 2023 — Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2026, Strona informacyjna CKE
