Na maturę z języka polskiego w 2026 r. najważniejsza jest lista wynikająca z podstawy programowej z 2024 r. W wypracowaniu działa jednak okres przejściowy: w latach 2025–2028 można odwoływać się także do lektur z podstawy z 2018 r. Część ustna ma ponadto osobny dokument CKE z jawnymi zadaniami na 2026 r.
Jakie lektury obowiązują na maturze z polskiego 2026?
Najkrótsza odpowiedź brzmi: główną listę tworzą lektury wskazane w podstawie programowej z 2024 r., a dodatkowy zakres przejściowy obejmuje utwory z podstawy programowej z 2018 r. Ten drugi wykaz ma znaczenie przede wszystkim podczas pisania wypracowania. W latach 2025–2028 zdający może odwołać się do wszystkich lektur obowiązkowych z podstawy z 2018 r.; od 2029 r. taka możliwość zniknie.
Informator CKE wskazuje 28 pozycji lub grup utworów wykorzystywanych w części ustnej i teście historycznoliterackim. Nie wszystkie teksty trzeba znać w takim samym zakresie. Przy części tytułów wymagana jest całość, przy innych tylko fragmenty albo wybrane opowiadania, księgi czy teksty wskazane przez CKE.
Warto rozdzielić trzy sytuacje egzaminacyjne. Na poziomie podstawowym egzamin pisemny trwa 240 minut, obejmuje 60 punktów i składa się z trzech części: języka polskiego w użyciu, testu historycznoliterackiego oraz wypracowania. Każda z tych części może wymagać innego sposobu korzystania z lektur.
Test historycznoliteracki sprawdza wskazane przez CKE lektury i teksty. Wypracowanie daje szerszą możliwość wyboru, ponieważ w okresie przejściowym można wykorzystać również lektury z podstawy z 2018 r. Z kolei część ustna opiera się na zadaniach jawnych opublikowanych przez CKE w dokumencie „Język POLSKI – Zadania jawne na 2026 r.”, wytworzonym i opublikowanym 30 sierpnia 2024 r.
Dlatego sama lista lektur CKE 2026 nie powinna być traktowana jako jeden identyczny zestaw do każdej części matury. Przed ułożeniem planu powtórek trzeba sprawdzić także wymagania matura polski 2026, ponieważ zakres znajomości utworu może być ważniejszy niż sam jego tytuł.
Lektury poznawane w całości i we fragmentach
Informator wyraźnie rozróżnia teksty czytane w całości i te, które pojawiają się we fragmentach. W pierwszej grupie znajdują się między innymi „Dziady cz. III”, „Lalka”, „Zbrodnia i kara”, „Wesele” oraz „Przedwiośnie”. W drugiej wskazano między innymi „Iliadę”, „Potop”, „Chłopów”, „Ferdydurke”, „Inny świat” i „Podróże z Herodotem”.
Określenie „fragmenty” nie oznacza dowolnego urywka wybranego przez ucznia. Zakres wynika z informacji CKE albo z podstawy programowej. W przypadku tekstów z tomów trzeba znać wskazane opowiadanie lub tekst, a niekoniecznie całą publikację. Przy „Panu Tadeuszu” ze szkoły podstawowej zakres obejmuje tylko księgi I, II, IV, X, XI i XII.
Poniższa tabela porządkuje lektury obowiązkowe matura według autora, zakresu, epoki i części egzaminu. Pierwsze cztery grupy obejmują przede wszystkim lektury podstawy programowej z 2024 r. Piąta grupa dotyczy zakresu rozszerzonego, a szósta pokazuje utwory z podstawy z 2018 r., nadal przydatne w wypracowaniu w latach 2025–2028.
| Autor | Tytuł | Zakres znajomości | Epoka | Część egzaminu | Status w dokumencie CKE |
|---|---|---|---|---|---|
| Biblia; Jan Parandowski; Homer; Sofokles; Lament świętokrzyski; Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią; Pieśń o Rolandzie; William Szekspir; Molier; Ignacy Krasicki | Biblia — wskazane księgi; „Mitologia”, cz. I Grecja; „Iliada”; „Antygona”; „Lament świętokrzyski”; „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”; „Pieśń o Rolandzie”; „Makbet”; „Skąpiec”; wybrana satyra | Całość albo fragmenty zgodnie z tytułem; „Iliada”, „Lament”, „Rozmowa” i „Pieśń” — fragmenty | Antyk, średniowiecze, renesans/barok, klasycyzm | Ustna, test historycznoliteracki, wypracowanie | Lektury zgodne z podstawą programową z 2024 r.; obowiązkowe w części ustnej i teście, a także dopuszczone w wypracowaniu 2025–2028. |
| Adam Mickiewicz; Bolesław Prus; Henryk Sienkiewicz; Fiodor Dostojewski; Stanisław Wyspiański; Władysław Stanisław Reymont; Stefan Żeromski; Witold Gombrowicz | Wybrane ballady, w tym „Romantyczność”; „Dziady cz. III”; „Lalka”; „Potop”; „Zbrodnia i kara”; „Wesele”; „Chłopi”; „Przedwiośnie”; „Ferdydurke” | Całość: „Dziady cz. III”, „Lalka”, „Zbrodnia i kara”, „Wesele”, „Przedwiośnie”; fragmenty: „Potop”, „Chłopi”, „Ferdydurke” | Romantyzm, pozytywizm, Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne | Ustna, test historycznoliteracki, wypracowanie | Lektury zgodne z podstawą programową z 2024 r.; „Potop”, „Chłopi” i „Ferdydurke” — we fragmentach. |
| Tadeusz Borowski; Gustaw Herling-Grudziński; Hanna Krall; Albert Camus; George Orwell; Sławomir Mrożek; Marek Nowakowski; Andrzej Stasiuk; Olga Tokarczuk; Ryszard Kapuściński | „Proszę państwa do gazu”; „Inny świat”; „Zdążyć przed Panem Bogiem”; „Dżuma”; „Rok 1984”; „Tango”; „Górą „Edek””; „Miejsce”; „Profesor Andrews w Warszawie”; „Podróże z Herodotem” | Całość z wyjątkiem „Innego świata” i „Podróży z Herodotem”, które są wskazane jako fragmenty; utwory z tomów — wskazane opowiadania lub teksty | Literatura XX i XXI wieku | Ustna, test historycznoliteracki, wypracowanie | Lektury zgodne z podstawą programową z 2024 r. i wymienione przez CKE w wykazie dla lat 2025–2028. |
| Ignacy Krasicki; Adam Mickiewicz; Aleksander Fredro; Juliusz Słowacki | „Bajki”; „Dziady cz. II”; „Pan Tadeusz” — księgi I, II, IV, X, XI, XII; „Zemsta”; „Balladyna” | Zakres szkoły podstawowej; „Pan Tadeusz” — tylko wskazane księgi | Oświecenie, romantyzm | Test historycznoliteracki; wypracowanie; część ustna pośrednio przez zadania jawne | Lektury z podstawy programowej z 2024 r. dla szkoły podstawowej; CKE przewiduje fragment utworu w arkuszu, gdy zadanie dotyczy tej grupy. |
| Homer; Dante Alighieri; Jan Kochanowski; William Szekspir; Juliusz Słowacki; Honoré de Balzac lub Charles Dickens lub Mikołaj Gogol lub Gustaw Flaubert; Franz Kafka; Michaił Bułhakow; Stanisław Ignacy Witkiewicz; Bruno Schulz; Tadeusz Konwicki; Janusz Głowacki; Sławomir Mrożek; Gustaw Herling-Grudziński lub Zbigniew Herbert | „Odyseja”; „Boska Komedia”; „Treny”; „Hamlet”; „Kordian”; jedna realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska; „Proces”; „Mistrz i Małgorzata”; „Szewcy”; wybrane opowiadania ze „Sklepów cynamonowych”; „Mała Apokalipsa”; „Antygona w Nowym Jorku”; wybrane opowiadanie; wybrany esej | Część utworów we fragmentach; pozostałe jako całość albo wybór wskazany przez CKE | Antyk, średniowiecze, renesans, romantyzm, XIX–XX wiek | Wypracowanie; zakres rozszerzony | Lektury obowiązkowe zakresu rozszerzonego z podstawy programowej z 2024 r.; w wypracowaniu na poziomie podstawowym można odwołać się także do lektury z zakresu rozszerzonego. |
| Legenda o św. Aleksym; Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu; Gall Anonim; Jan Kochanowski; Piotr Skarga; Jan Chryzostom Pasek; William Szekspir; Adam Mickiewicz; Bolesław Prus; Eliza Orzeszkowa; Stefan Żeromski; Tadeusz Borowski; Józef Mackiewicz; Marek Nowakowski; Jacek Dukaj; Antoni Libera | „Legenda o św. Aleksym”; „Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu”; „Kronika polska”; „Odprawa posłów greckich”; „Kazania sejmowe”; „Pamiętniki”; „Romeo i Julia”; „Konrad Wallenrod”; „Z legend dawnego Egiptu”; „Gloria victis”; „Rozdzióbią nas kruki, wrony…”; „Ludzie, którzy szli”; „Droga donikąd”; „Raport o stanie wojennym”; „Katedra”; „Madame” | Całość albo fragmenty zgodnie z informacją CKE; część tytułów — wybrane opowiadanie lub utwór z tomu | Średniowiecze, renesans, barok, romantyzm, pozytywizm, XX i XXI wiek | Wypracowanie | Lektury zgodne z podstawą programową z 2018 r.; w 2026 r. nadal można się do nich odwołać w wypracowaniu, ale nie tworzą głównej listy lektur z podstawy 2024 r. |
Uwaga: „Całość” oznacza znajomość całego wskazanego utworu, natomiast „fragmenty” — zakres określony przez CKE lub podstawę programową. Stan dokumentów sprawdzono 21 października 2026 r.
Czy trzeba znać lektury z podstawówki?
Tak. Wśród lektur obowiązkowych matura obejmuje także teksty poznawane w szkole podstawowej: bajki Ignacego Krasickiego, „Dziady cz. II”, wskazane księgi „Pana Tadeusza”, „Zemstę” Aleksandra Fredry oraz „Balladynę” Juliusza Słowackiego.
Zakres „Pana Tadeusza” nie obejmuje całego poematu. CKE wskazuje księgi I, II, IV, X, XI i XII. W przypadku pozostałych tytułów trzeba znać utwór w zakresie przewidzianym dla szkoły podstawowej, ale szczególną rolę odgrywa sposób wykorzystania go w arkuszu.
Jeżeli zadanie w teście historycznoliterackim dotyczy któregoś z tych utworów, fragment zostanie zamieszczony w arkuszu.
Te same utwory mogą być przydatne w wypracowaniu. W wypracowaniu można odwoływać się do lektur w zakresie określonym przez CKE. Przy planowaniu powtórek warto uwzględnić również matura polski 2026 terminy, aby rozłożyć pracę przed częścią pisemną i ustną.
Czy lista dotyczy matury ustnej i pisemnej?
Tak, ale zakres nie jest identyczny. Część ustna korzysta z jawnych zadań CKE na 2026 r., test historycznoliteracki sprawdza wskazane lektury, a wypracowanie ma szerszy wykaz przejściowy, obejmujący także podstawę programową z 2018 r.
W części ustnej znaczenie ma dokument „Język POLSKI – Zadania jawne na 2026 r.”. CKE opublikowała go jako osobny komunikat dotyczący listy jawnych zadań. Sam fakt, że utwór znajduje się w wykazie lektur, nie oznacza jeszcze, że każde zadanie ustne będzie dotyczyć właśnie jego — trzeba sprawdzić zadania jawne na 2026 r.
W teście historycznoliterackim pytania mogą dotyczyć zarówno lektur ze szkoły ponadpodstawowej, jak i wskazanych tekstów ze szkoły podstawowej. Przy grupie obejmującej „Bajki”, „Dziady cz. II”, „Pana Tadeusza”, „Zemstę” i „Balladynę” CKE przewiduje zamieszczenie fragmentu w arkuszu.
W wypracowaniu można wykorzystać lektury z podstawy z 2024 r., a w latach 2025–2028 także wszystkie lektury obowiązkowe z podstawy z 2018 r. Można również odwołać się do lektury z zakresu rozszerzonego. Od 2029 r. w wypracowaniu pozostaną wyłącznie lektury z podstawy programowej z 2024 r.
W sprawach egzaminacyjnych wiążące są aktualne komunikaty CKE, informator i podstawa programowa; artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje sprawdzenia dokumentów opublikowanych przed egzaminem.
Powiązany temat: matura pisemna polski podstawowy.
Powiązany temat: matura ustna polski 2026.
Najczęstsze pytania
Jakie lektury obowiązują na maturze 2026?
Na maturze 2026 obowiązuje wykaz oparty na podstawie programowej z 2024 r., a w wypracowaniu — przejściowo w latach 2025–2028 — można odwoływać się również do lektur z podstawy programowej z 2018 r.
Czy trzeba znać lektury z podstawówki?
Tak. CKE wymienia bajki Ignacego Krasickiego, „Dziady cz. II”, wskazane księgi „Pana Tadeusza”, „Zemstę” i „Balladynę”. Jeśli zadanie dotyczy tych utworów, fragment zostanie podany w arkuszu.
Czy lista lektur dotyczy matury ustnej i pisemnej?
Tak, lecz zakres zależy od części egzaminu. Lektury są wykorzystywane w części ustnej, teście historycznoliterackim i wypracowaniu, przy czym ustna matura 2026 ma dodatkowo osobną listę jawnych zadań CKE.
Źródła
- Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025 — Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2024, PDF, s. 8–14
- Egzamin maturalny w Formule 2023 — materiały od roku 2026 — Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2026, BIP CKE
- Komunikaty w sprawie listy jawnych zadań w części ustnej egzaminu maturalnego w 2026 r. — Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2024–2026, „Język POLSKI – Zadania jawne na 2026 r.”
