Matura z języka polskiego 2026 obejmuje obowiązkową część ustną bez określania poziomu oraz obowiązkową część pisemną na poziomie podstawowym. CKE przeprowadza egzamin w Formule 2023, a zadania od 2025 roku odnoszą się do podstawy programowej z 2024 roku. Absolwent przystępuje również do 1 przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym, z wyjątkiem osób spełniających warunki zwolnienia zawodowego.
Matura z języka polskiego 2026 — co obejmuje
W 2026 roku język polski pozostaje przedmiotem obowiązkowym w dwóch częściach: ustnej oraz pisemnej. Część ustna odbywa się bez określania poziomu, natomiast część pisemna jest przeprowadzana na poziomie podstawowym. Taki zakres potwierdza dokument Ministerstwa Edukacji Narodowej „Matura 2026. Harmonogram egzaminów” oraz informator CKE obowiązujący od roku szkolnego 2024/2025.
W praktyce oznacza to, że język polski matura nie jest jednym arkuszem. Zdający musi przygotować się do dwóch różnych sytuacji egzaminacyjnych: publicznej wypowiedzi i rozmowy w części ustnej oraz wieloetapowej pracy z arkuszem pisemnym. Część ustna sprawdza formułowanie wypowiedzi monologowej i reagowanie na pytania zespołu przedmiotowego, a część pisemna łączy pracę z językiem, historią literatury i tworzeniem wypracowania.
W 2026 roku każdy absolwent ma także obowiązek przystąpić do jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. Wyjątek dotyczy osób, które spełniły warunki niezbędne do uzyskania dyplomu zawodowego albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie nauczanym na poziomie technika. Ten obowiązek dotyczy przedmiotu dodatkowego, a nie drugiej obowiązkowej części egzaminu z języka polskiego.
Najważniejsze parametry obu części można uporządkować w jednej tabeli. Podane czasy i punktacja wynikają z „Informatora o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025” CKE.
| Część egzaminu | Poziom | Czas | Maksymalna liczba punktów | Próg według otwartych dokumentów CKE |
|---|---|---|---|---|
| Część ustna | Bez określania poziomu | 30 minut, w tym 15 minut przygotowania | 30 punktów | Niepodany w informatorze CKE otwartym dla tego zestawienia |
| Część pisemna | Podstawowy | 240 minut | 60 punktów | Niepodany w informatorze CKE otwartym dla tego zestawienia |
Czasy i maksymalną liczbę punktów podano zgodnie z informatorem CKE od roku szkolnego 2024/2025; dokument opisuje strukturę i punktację, ale nie podaje procentowego progu zdawalności.
Część ustna — przebieg, czas i punktacja
Część ustna trwa łącznie 30 minut. Zdający otrzymuje 15 minut na przygotowanie odpowiedzi, a następnie ma 15 minut na wypowiedzi monologowe i rozmowę z zespołem przedmiotowym. Za tę część można uzyskać maksymalnie 30 punktów. Są to podstawowe informacje określone w informatorze CKE dla egzaminu od roku szkolnego 2024/2025.
Zdający losuje zestaw złożony z dwóch zadań. Konstrukcja zestawu wymaga nie tylko przygotowania samodzielnej wypowiedzi, lecz także gotowości do rozmowy po jej przedstawieniu. Odpowiedź ustna nie powinna więc być traktowana jako wyłącznie zapamiętany tekst. Liczy się umiejętność zbudowania wypowiedzi na temat zadania oraz podjęcia dialogu z zespołem przedmiotowym.
Przygotowanie w czasie 15 minut warto wykorzystać do stworzenia krótkiego planu. Powinien on obejmować tezę lub główną myśl, argumenty, przykłady oraz końcowy wniosek. Jeśli zadanie wymaga odwołania do utworu, przydatne jest zapisanie konkretnych wydarzeń, postaci, motywów albo scen, które rzeczywiście wspierają argument, zamiast gromadzenia luźnych skojarzeń.
Wypowiedź monologowa powinna mieć wyraźny porządek: wprowadzenie do problemu, rozwinięcie argumentacji i zakończenie. Rozmowa z zespołem przedmiotowym jest osobnym etapem. Pytanie może wymagać doprecyzowania stanowiska, wyjaśnienia przykładu albo wskazania związku między tekstem a postawionym problemem. Dlatego ćwiczenie samego wygłaszania odpowiedzi nie wystarcza.
Szczegółowy opis przebiegu, typów zadań i oceniania znajduje się w opracowaniu matura ustna polski 2026. Podczas nauki dobrze jest regularnie ćwiczyć odpowiedź w czasie zbliżonym do 15 minut przeznaczonych na przygotowanie, a następnie prowadzić krótką rozmowę na temat własnej argumentacji.
Nie należy mylić maksymalnej liczby punktów z progiem zdawalności. Informator CKE podaje 30 punktów jako wynik maksymalny części ustnej, ale procentowy próg trzeba sprawdzić w aktualnych przepisach dotyczących warunków uzyskania świadectwa dojrzałości.
Część pisemna podstawowa — mapa arkusza
Pisemna matura z polskiego 2026 odbywa się na poziomie podstawowym i trwa 240 minut. Za rozwiązanie arkusza można otrzymać maksymalnie 60 punktów. Zgodnie z informatorem CKE arkusz składa się z 3 części: testu „Język polski w użyciu”, testu historycznoliterackiego oraz wypracowania.
Pierwsza część koncentruje się na języku polskim w użyciu. Oznacza to pracę z tekstem i zadaniami sprawdzającymi rozumienie oraz funkcjonalne posługiwanie się językiem. W tej części ważne jest dokładne odczytywanie poleceń: odpowiedź powinna wynikać z tekstu i spełniać wskazany warunek, a nie tylko prezentować ogólną wiedzę o języku.
Test historycznoliteracki wymaga łączenia znajomości literatury z rozumieniem procesów, epok, gatunków i sposobów przedstawiania problemów. Sama lista przeczytanych tytułów nie daje jeszcze gotowej odpowiedzi. Trzeba rozpoznawać sens fragmentu, umieć umieścić go w szerszym kontekście i posługiwać się terminami wtedy, gdy pomagają one wyjaśnić tekst.
Trzecią częścią jest wypracowanie. To zadanie wymaga zbudowania spójnej wypowiedzi argumentacyjnej, wykorzystania tekstów literackich i podporządkowania całości tematowi. Nie wystarczy napisać streszczenia utworu ani zestawić kilku przykładów. Każdy przykład powinien wspierać tezę, a kolejne akapity muszą prowadzić do logicznego wniosku.
Przed rozpoczęciem pracy warto obejrzeć opis matura pisemna polski podstawowy, aby rozdzielić przygotowanie na trzy typy zadań. Dzięki temu nauka nie ogranicza się do pisania wypracowań, gdy arkusz sprawdza również pracę z tekstem i wiedzę historycznoliteracką.
Podczas egzaminu 240 minut trzeba przeznaczyć na przeczytanie poleceń, analizę materiałów, rozwiązanie testów, napisanie wypracowania i sprawdzenie całości. Nie ma jednej właściwej kolejności wykonywania zadań dla wszystkich zdających. Istotne jest jednak, aby kontrolować czas i pozostawić możliwość przeczytania własnej pracy przed oddaniem arkusza.
Wymagania CKE i Formuła 2023
CKE prowadzi egzamin w Formule 2023. Od 2025 roku zadania maturalne sprawdzają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego z 2024 roku. Dla maturzysty oznacza to konieczność pracy z aktualnymi dokumentami, a nie z przypadkową listą tematów lub materiałami opisującymi wcześniejszy model egzaminu.
Podstawowym dokumentem przedmiotowym jest „Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025”. Opisuje on zarówno część ustną, która trwa 30 minut i daje maksymalnie 30 punktów, jak i część pisemną podstawową trwającą 240 minut, za którą można uzyskać maksymalnie 60 punktów. Informator wyjaśnia także strukturę obu części.
Zakres wymagań warto sprawdzać razem z dokumentami CKE, korzystając z opracowania wymagania matura polski 2026. Pozwala to oddzielić wymagania dotyczące rozumienia tekstów, historii literatury, języka i tworzenia wypowiedzi od ogólnych porad, które nie zawsze odpowiadają Formule 2023.
W przygotowaniu przydatne są przede wszystkim:
- aktualny informator CKE dotyczący języka polskiego, obejmujący część ustną i pisemną;
- dokumenty CKE dotyczące egzaminu maturalnego w Formule 2023;
- komunikaty i informacje publikowane dla roku szkolnego 2025/2026;
- obowiązujące przepisy dotyczące warunków uzyskania świadectwa dojrzałości.
Dokumenty CKE są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej, w sekcji „Egzamin maturalny w Formule 2023” oraz w dziale dokumentów dla roku szkolnego 2025/2026. Jeżeli opis zadania, poradnik lub starszy materiał różni się od aktualnego komunikatu albo rozporządzenia, pierwszeństwo ma dokument właściwy dla sesji 2026.
Ważna jest także praca z lekturami. Lista tytułów nie powinna być uczona wyłącznie pamięciowo. Przy każdym utworze warto rozumieć problematykę, relacje między bohaterami, najważniejsze sceny, sposób narracji oraz możliwe konteksty. Pomocne zestawienie znajduje się w materiale lektury matura polski 2026.
Jak przygotować się do matury z polskiego
Skuteczne przygotowanie do matury z polskiego 2026 powinno obejmować równolegle część ustną i pisemną. Nie warto odkładać wypowiedzi ustnej na ostatni etap, ponieważ wymaga ona innego rodzaju treningu niż rozwiązywanie arkuszy. Jednocześnie sama rozmowa o lekturach nie zastąpi ćwiczeń z języka, testu historycznoliterackiego i wypracowania.
Pierwszym krokiem jest uporządkowanie lektur oraz zagadnień. Przy każdym utworze można przygotować kartę zawierającą tytuł, autora, główny problem, najważniejsze postaci, sceny i argumenty. Następnie trzeba sprawdzić, czy te informacje da się wykorzystać w różnych tematach. Znajomość pojedynczego streszczenia jest mniej użyteczna niż umiejętność przedstawienia funkcji konkretnego wydarzenia w argumentacji.
Drugim obszarem jest analiza tekstu. Ćwiczenia powinny obejmować rozpoznawanie tezy, argumentów, środków językowych, relacji między fragmentami oraz wniosków wynikających z tekstu. Odpowiedź trzeba formułować precyzyjnie i zgodnie z poleceniem. Jeżeli zadanie wymaga wyjaśnienia funkcji danego zabiegu, samo wskazanie jego nazwy nie rozwiązuje problemu.
Trzeci obszar stanowi wypracowanie. Przed pisaniem należy ustalić stanowisko, dobrać przykłady i zaplanować kolejność argumentów. Każdy akapit powinien mieć określoną funkcję: przedstawiać argument, omawiać przykład albo wyprowadzać wniosek. W zakończeniu trzeba wrócić do problemu z tematu, a nie jedynie powtórzyć tytuły wykorzystanych utworów.
Czwarty obszar to część ustna. Ćwiczenia powinny obejmować zarówno samodzielne mówienie, jak i odpowiadanie na pytania. Dobrym sprawdzianem jest nagranie wypowiedzi i ocena, czy po 15 minutach przygotowania pojawiają się: jasno sformułowana myśl, logiczne argumenty, konkretne odwołania do tekstów oraz końcowy wniosek. Następnie warto przećwiczyć rozmowę, w której ktoś prosi o doprecyzowanie przykładu.
Przy planowaniu powtórek można podzielić naukę na kilka stałych bloków:
- lektury i motywy literackie wraz z konkretnymi scenami;
- analizę tekstów oraz zagadnienia językowe;
- historię literatury, gatunki i terminy potrzebne do interpretacji;
- planowanie i pisanie wypracowań;
- odpowiedzi ustne oraz rozmowę z zespołem przedmiotowym;
- pracę z pełnym arkuszem w czasie 240 minut.
Warto zachować równowagę między nauką a sprawdzaniem postępów. Samo czytanie notatek nie pokazuje, czy zdający potrafi sformułować odpowiedź. Dopiero rozwiązanie zadania, napisanie fragmentu argumentacji albo wygłoszenie odpowiedzi ujawnia, które elementy wymagają poprawy.
Nie należy też przenosić bezpośrednio strategii z egzaminu ósmoklasisty na maturę. Materiał egzamin ósmoklasisty polski 2026 dotyczy innego egzaminu, dlatego może być punktem odniesienia dla młodszych uczniów, ale nie zastępuje dokumentów opisujących maturę w Formule 2023.
W każdym tygodniu przygotowań powinno znaleźć się miejsce na wszystkie części egzaminu. Jeżeli uczeń przez dłuższy czas wyłącznie czyta lektury, może znać treść utworów, lecz nie mieć przećwiczonej argumentacji. Jeżeli rozwiązuje tylko testy, może nie być gotowy do napisania spójnego wypracowania. Celem jest połączenie wiedzy, analizy i samodzielnego formułowania wypowiedzi.
Terminy i sprawdzanie aktualności
Dokładną datę pisemnej matury z języka polskiego oraz terminy części ustnej należy sprawdzić w aktualnym komunikacie CKE „Komunikat o harmonogramie egzaminów w 2026 r.”. CKE opublikowała taki komunikat w dziale dokumentów dla roku szkolnego 2025/2026, jednak właściwy termin trzeba odczytać z obowiązującego dokumentu i jego ewentualnych aktualizacji.
Informacje zebrane pod hasłem matura polski 2026 terminy warto każdorazowo porównać z komunikatem CKE. Dotyczy to nie tylko daty części pisemnej, lecz także organizacji części ustnej, terminów dodatkowych i poprawkowych, jeśli dana informacja ma zastosowanie do konkretnej grupy zdających.
Przy sprawdzaniu terminu trzeba zwrócić uwagę na rok szkolny 2025/2026 oraz nazwę dokumentu. Starszy harmonogram może dotyczyć innej sesji, a wiadomość opublikowana bez wskazania aktualizacji nie musi uwzględniać późniejszych zmian. Najbezpieczniej korzystać z BIP CKE i portalu Gov.pl, gdzie publikowane są dokumenty właściwych instytucji.
Wiążące są aktualne komunikaty CKE, przepisy o egzaminie maturalnym oraz dokumenty opublikowane przed sesją 2026; w razie rozbieżności między materiałem informacyjnym a komunikatem lub rozporządzeniem należy stosować dokument nowszy i właściwy dla danej grupy zdających.
Tak samo należy sprawdzać warunki uzyskania świadectwa dojrzałości. Informator może przedstawiać strukturę, czas i maksymalną punktację, ale szczegółowe warunki zaliczenia wynikają z aktualnych przepisów. Dlatego pytania o wymagany próg procentowy, zwolnienia lub szczególną sytuację absolwenta nie powinny być rozstrzygane na podstawie nieaktualnej grafiki albo skróconego poradnika.
Zobacz też: wypracowanie maturalne polski.
Zobacz też: plan wypracowania maturalnego.
Zobacz też: notatka syntetyzująca matura.
Zobacz też: test historycznoliteracki matura.
Zobacz też: język w użyciu matura.
Zobacz też: punktacja matura polski.
Najczęstsze pytania
Kiedy jest matura z polskiego w 2026 roku?
Dokładną datę części pisemnej i terminy części ustnej należy podać za aktualnym komunikatem CKE „Komunikat o harmonogramie egzaminów w 2026 r.”. CKE opublikowała taki komunikat w dziale dokumentów na rok szkolny 2025/2026, ale datę egzaminu z języka polskiego trzeba odczytać z obowiązującego załącznika.
Jakie części obejmuje matura z języka polskiego?
Obowiązkowa matura obejmuje część ustną bez określania poziomu oraz część pisemną na poziomie podstawowym. Pisemny arkusz składa się z testu „Język polski w użyciu”, testu historycznoliterackiego i wypracowania.
Ile trzeba mieć procent, aby zdać polski?
Próg procentowy wymaga sprawdzenia w aktualnych przepisach dotyczących warunków uzyskania świadectwa dojrzałości. Informator CKE podaje punktację i strukturę egzaminu, ale nie podaje wprost progu procentowego.
Gdzie CKE publikuje aktualne wymagania?
Na stronie BIP CKE w sekcji „Egzamin maturalny w Formule 2023”, gdzie znajduje się część ogólna informatora od 2026 roku oraz informator z języka polskiego na poziomie podstawowym i część ustna. Komunikaty dotyczące harmonogramu i organizacji są publikowane w dziale roku szkolnego 2025/2026.
Źródła
- Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025 — Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2024, PDF, 272 strony
- Egzamin maturalny w Formule 2023 — Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2026, BIP CKE, artykuł 211/1659
- Matura 2026. Harmonogram egzaminów — Ministerstwo Edukacji Narodowej, 2026, Portal Gov.pl
- Harmonogram, komunikaty i informacje – 2025/2026 — Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2025, BIP CKE, artykuł 289/1953
