Wymagania na egzamin ósmoklasisty z języka polskiego w 2026 roku wynikają z podstawy programowej z 2024 roku oraz informatora CKE obowiązującego od roku szkolnego 2024/2025. Trzeba opanować odbiór tekstów, kształcenie językowe i tworzenie wypowiedzi, a także znać lektury obowiązkowe. Egzamin odbędzie się 11 maja 2026 roku o godz. 9:00 i potrwa 150 minut.
Jakie dokumenty określają wymagania na egzamin ósmoklasisty z polskiego w 2026 roku?
Najważniejszym punktem odniesienia dla hasła wymagania egzamin ósmoklasisty polski 2026 jest podstawa programowa kształcenia ogólnego z 2024 roku. Została ona dołączona do rozporządzenia Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r., opublikowanego w Dz.U. z 2024 r. poz. 996. To właśnie wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej wyznaczają zakres wiedzy oraz umiejętności sprawdzanych na egzaminie.
Drugim dokumentem jest informator CKE o egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025. Pokazuje przykładowe zadania i odniesienia do wymagań podstawy programowej oraz sposób ich sprawdzania. Nie jest jednak pełnym wykazem wszystkich możliwych poleceń ani wszystkich wymagań.
W praktyce oznacza to, że uczeń powinien korzystać zarówno z podstawy programowej, jak i z informatora. Sam informator pomaga rozpoznać formę zadań, ale nie zastępuje dokumentu ustanawiającego zakres nauczania. Egzamin zaplanowano na 11 maja 2026 roku o godz. 9:00, a czas pracy wyniesie 150 minut.
| Dział przygotowania | Przykładowe umiejętności | Oznaczenie w dokumentach CKE |
|---|---|---|
| Odbiór tekstów | Rozumienie tekstów literackich i nieliterackich; odczytywanie sensów, problematyki i środków stylistycznych; interpretowanie tekstu poetyckiego, plakatu lub innego tekstu kultury | W informatorze: teksty literackie, teksty nieliterackie, kompetencje literackie i kulturowe |
| Kształcenie językowe | Rozpoznawanie i świadome stosowanie środków językowych; poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna; rozumienie funkcji języka | W informatorze: kompetencje językowe; odniesienia do wymagań ogólnych i szczegółowych podstawy programowej |
| Tworzenie wypowiedzi | Argumentowanie, wnioskowanie, formułowanie opinii; napisanie ogłoszenia, zaproszenia i wypracowania | W informatorze: zadania krótkiej odpowiedzi i zadanie rozszerzonej odpowiedzi |
| Lektury | 6 lektur poznawanych w całości w klasach VII–VIII oraz 5 lektur poznawanych w całości w klasach IV–VI; dodatkowo utwory krótkie, fragmenty i poezja | W informatorze: lektury obowiązkowe; zakres klas IV–VI oraz VII–VIII |
Wymagania egzaminacyjne nie zastępują obowiązku realizacji całej podstawy programowej; informator CKE ma charakter pomocniczy i nie może być jedyną podstawą planowania nauki.
Odbiór tekstów — co trzeba umieć?
Pierwszy obszar obejmuje rozumienie tekstów literackich, nieliterackich oraz innych tekstów kultury. Uczeń powinien umieć odczytać sens utworu, rozpoznać jego problematykę, wyciągnąć wnioski i wskazać, jak zastosowane środki stylistyczne wpływają na znaczenie wypowiedzi. Zakres egzaminu ósmoklasisty polski obejmuje również interpretowanie tekstu poetyckiego, plakatu lub innego komunikatu kultury.
W zadaniach mogą pojawić się teksty wymagające porównania informacji, określenia stanowiska autora albo uzasadnienia odpowiedzi konkretnym fragmentem. Nie wystarczy więc ogólne wrażenie po lekturze. Trzeba odróżniać informację podaną wprost od wniosku, który wynika z tekstu, oraz rozpoznawać funkcję tytułu, narratora, adresata czy kompozycji.
Informator CKE wskazuje co najmniej 3 typy zadań zamkniętych: zadania wyboru wielokrotnego, zadania prawda–fałsz oraz zadania na dobieranie. W arkuszu mogą wystąpić także zadania z luką i zadania krótkiej odpowiedzi. Każde z nich wymaga uważnego czytania polecenia, ponieważ poprawna odpowiedź musi wynikać z tekstu lub wymaganej wiedzy.
Ważną częścią odbioru tekstów jest znajomość lektur. W klasach VII–VIII uczniowie poznają w całości 6 pozycji: Opowieść wigilijną, Zemstę, Kamienie na szaniec, Dziady część II, Małego Księcia oraz Balladynę. Przy powtórce warto znać nie tylko fabułę, lecz także bohaterów, konflikty, najważniejsze motywy, wydarzenia i sens zakończenia.
Kształcenie językowe — jakie umiejętności powtórzyć?
Kształcenie językowe obejmuje rozpoznawanie oraz świadome stosowanie środków językowych. Uczeń powinien rozumieć, dlaczego autor użył określonego słownictwa, konstrukcji składniowej, porównania, metafory lub powtórzenia. Istotne jest także rozpoznawanie funkcji języka w konkretnym komunikacie.
Powtórzenia powinny objąć 3 rodzaje poprawności: językową, ortograficzną i interpunkcyjną. W praktyce oznacza to pracę nad budową zdań, doborem słów, odmianą wyrazów, pisownią oraz znakami interpunkcyjnymi.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie części mowy i części zdania, zależności między wyrazami oraz znaczenia wynikającego z kontekstu. Trzeba również odróżniać styl oficjalny od nieoficjalnego i dopasowywać formę językową do odbiorcy oraz sytuacji komunikacyjnej. CKE nie podaje jednej zamkniętej liczby umiejętności językowych, dlatego nie należy ograniczać powtórki do krótkiej listy haseł.
W informatorze CKE wymagania te są opisane jako kompetencje językowe oraz odniesienia do wymagań ogólnych i szczegółowych podstawy programowej. To ważne rozróżnienie: przykładowe zadanie pokazuje sposób sprawdzenia konkretnej umiejętności, ale nie wyznacza całego katalogu zagadnień na 2026 rok.
Tworzenie wypowiedzi — jakie formy mogą pojawić się w arkuszu?
Trzeci obszar dotyczy samodzielnego budowania wypowiedzi. Uczeń powinien umieć sformułować opinię, dobrać argumenty, wyciągnąć wniosek i podporządkować tekst określonemu celowi. Liczy się nie tylko znajomość treści, lecz także logiczny układ, spójność, poprawne rozwinięcie myśli oraz dostosowanie stylu do polecenia.
Informator CKE wskazuje 3 formy wypowiedzi: ogłoszenie, zaproszenie oraz wypracowanie. W arkuszu mogą pojawić się także zadania krótkiej odpowiedzi i zadania z luką. Ogłoszenie wymaga przekazania najważniejszych informacji w zwięzłej formie, natomiast zaproszenie powinno być zgodne z treścią polecenia i właściwie dostosowane do sytuacji komunikacyjnej.
Najwięcej pracy zwykle wymaga wypracowanie. Przy jego pisaniu trzeba odpowiedzieć na temat, rozwinąć argumentację i odwołać się do odpowiednich utworów lub sytuacji wskazanych w zadaniu. Samo przywołanie tytułu nie zastępuje argumentu. Przykład powinien pokazywać, w jaki sposób wydarzenie, postawa bohatera albo problem utworu potwierdza przedstawione stanowisko.
Przed oddaniem pracy warto sprawdzić, czy każdy akapit pełni określoną funkcję: wstęp wprowadza temat, rozwinięcie przedstawia argumenty, a zakończenie prowadzi do wniosku. Trzeba też skontrolować poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną. Wymagania CKE polski 2026 nie sprowadzają się zatem do napisania dowolnego tekstu — forma musi odpowiadać poleceniu.
Czy w 2026 roku wymagania się zmieniły?
Dla egzaminu w 2026 roku punktem odniesienia pozostaje podstawa programowa z 2024 roku oraz informator CKE obowiązujący od roku szkolnego 2024/2025. Oznacza to, że podczas powtórek należy sprawdzać, czy używany materiał odnosi się do aktualnych zasad. Starsze opracowanie może przedstawiać wcześniejszy zakres albo inną konstrukcję zadań.
Szczególna zasada dotyczy lektur z klas IV–VI. W roku szkolnym 2024/2025 oraz 2025/2026 zadania odnoszące się do tych książek sprawdzają wyłącznie znajomość fragmentu zamieszczonego w arkuszu. Nie wymagają znajomości całej lektury.
W klasach IV–VI wskazano 5 lektur poznawanych w całości: Akademię Pana Kleksa, Kajko i Kokosz. Szkoła latania, Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa, Chłopców z Placu Broni oraz Hobbita, czyli tam i z powrotem. W roku szkolnym 2025/2026 zadania dotyczące tych lektur odnoszą się wyłącznie do fragmentu zamieszczonego w arkuszu i nie sprawdzają znajomości całej lektury.
Nie oznacza to, że zakres ogranicza się do 6 lektur z klas VII–VIII i 5 lektur z klas IV–VI. Informator wymienia również utwory krótkie, fragmenty i poezję, a pełne wymagania wynikają z podstawy programowej. Dlatego przygotowanie powinno obejmować czytanie ze zrozumieniem, język, argumentację i pracę z różnymi tekstami, nie tylko zapamiętywanie streszczeń.
Czytaj również: lektury egzamin ósmoklasisty 2026.
Czytaj również: arkusz egzamin ósmoklasisty polski.
Najczęstsze pytania
Co trzeba umieć na egzamin ósmoklasisty z polskiego?
Trzeba rozumieć i interpretować teksty literackie, nieliterackie oraz inne teksty kultury, stosować wiedzę językową i tworzyć krótkie formy użytkowe oraz wypracowanie. Należy również znać wymagane lektury, zwłaszcza 6 pozycji poznawanych w całości w klasach VII–VIII.
Czy wymagania w 2026 roku się zmieniły?
Egzamin w 2026 roku opiera się na podstawie programowej z 2024 roku i informatorze CKE od roku szkolnego 2024/2025. Nie należy korzystać wyłącznie ze starszych materiałów przygotowanych dla wcześniejszych zasad.
Czy na egzaminie obowiązuje cała podstawa programowa?
Tak. CKE wyraźnie wskazuje, że informator nie obejmuje wszystkich wymagań, a właściwą podstawą egzaminu są wymagania ogólne i szczegółowe podstawy programowej. Informator pokazuje formę zadań, ale nie zastępuje podstawy programowej.
Źródła
- Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025 — Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2025, PDF CKE, załącznik 9924
- Informacja o egzaminie ósmoklasisty w 2026 r. — Centralna Komisja Egzaminacyjna, 2025, PDF CKE, załącznik 10286
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. — Dziennik Ustaw, 2024, Dz.U. z 2024 r. poz. 996
- Egzamin ósmoklasisty 2026 — Ministerstwo Edukacji Narodowej, 2026, informacja z 8 maja 2026 r.
